Nederland behoort tot de meest betegelde landen van Europa. Bijna een derde van alle particuliere tuinen bestaat voornamelijk uit klinkers, straatstenen of tegels, en in steden loopt dat percentage nog hoger op. Maar die verhouding begint te kantelen. In 2026 gooien meer Nederlanders dan ooit hun tegels eruit, en dat is geen modetrend, maar een reactie op wat die tegels de afgelopen jaren aanrichtten.
De tegeltuin had z'n voordelen, maar die zijn op
Tegels waren logisch in een regenachtig klimaat met kleine tuinen en drukke levens. Je legde ze neer, je veegde ze af, klaar. Geen onkruid, geen aarde onder je nagels, geen sproeien. Generaties Nederlanders waardeerden die gemaksfactor. Maar de balans is de afgelopen jaren flink verschoven.
De zomers worden heter, de regenbuien heftiger, en de subsidies voor vergroening talrijker. Tegelijk is de esthetiek gekanteld: antracietgrijs, ooit het toppunt van strakke moderniteit, geldt in tuinmedia nu als passé. Warme kleuren, organische vormen en echte beplanting nemen het over. Lees ook hoe terracotta antraciet uit de Nederlandse tuin verdrijft — deze kleurshift gaat hand in hand met het weghalen van tegels.
Hitte en regen: de twee problemen die een tegeltuin veroorzaakt
Een volledig betegelde tuin van dertig vierkante meter werkt als een kleine oven. Op warme zomerdagen loopt het oppervlak op tot vijftig graden, wat de tuin in de middag onbruikbaar maakt en de temperatuur binnenshuis meetrekt. Dat merk je voor het eerst echt als je een dag doorgang hebt in een huis met een grote betegelde achtertuin op het zuiden.
Bij hevige regen werkt het andersom: het water heeft nergens heen. Rioleringen lopen vol, kelders lopen onder en trottoirs worden spiegelglad. Gemeenten pakken dit probleem steeds vaker bij de bron aan via subsidies voor onttegelen. In Utrecht, Amsterdam en Rotterdam kun je tegenwoordig tot tweehonderd euro gemeentelijke tegemoetkoming krijgen voor elke tien vierkante meter die je vergroent. Check de website van je gemeente, want het aanbod verschilt sterk per stad.
Wat er in de plek van de tegels komt
Dat hangt sterk af van het gebruik. De meeste mensen beginnen niet met een volledig groene tuin, maar met stroken: langs de schutting, rondom de terrasrand, of als looppad van gras met stapmotieven ertussen. Dat laatste is een slimme tussenvorm: je behoudt stevige looppaden maar laat regenwater toch doorsijpelen.
Wie écht wil vergroenen kiest in 2026 voor een mix van vaste planten, siergrassen en wilde borders. Lupine, verbascum en briza maxima zijn dit jaar bijzonder populair, ook omdat ze goed zijn voor insecten en in de zomer nauwelijks water nodig hebben. We schreven eerder uitgebreid over waarom lupine dit voorjaar zo populair is, en die redenen gelden ook voor dit soort herinrichtingen: het zijn planten die zichzelf redden als je ze eenmaal gevestigd hebt.
Als je de tuin ook 's avonds wilt gebruiken, is verlichting een logische volgende investering. Sfeervolle tuinverlichting langs je nieuwe borders maakt het verschil tussen een tuin die je 's zomers tot laat gebruikt en eentje die je na zonsondergang amper betreedt.
Hoe je begint zonder later spijt te hebben
De meeste spijt bij onttegelen ontstaat niet door het weghalen van de tegels zelf, maar door slechte voorbereiding daarna. Onder tegels zit vaak verdicht, voedingsarm zand dat tientallen jaren is platgedrukt. Plant je daar direct in, dan groeit vrijwel niets goed aan.
De aanpak die ervaren tuiniers adviseren: begin met het losmaken van de grond tot minimaal twintig centimeter diep, voeg compost of kwalitatieve tuingrond toe, laat de grond een week rusten en begin dan pas met planten. Kies de eerste seizoenen voor robuuste soorten als bodembedekkers, grassen en vaste planten, en werk daarna toe naar de vormen en kleuren die je voor ogen had.
Tegels hoef je trouwens niet weg te gooien. Veel mensen hergebruiken ze als stepping stones, ophogingsmateriaal of randbegrenzing voor borders. Dat bespaart op afvoerkosten en geeft de tuin ook een karakter dat je met kant-en-klare tuinproducten moeilijk nabootst.
Dit is wat je eraan hebt als het klaar is
Een tuin met meer beplanting is merkbaar koeler, absorbeert regenwater sneller en trekt vogels en insecten aan die je daarvoor nauwelijks zag. Maar veel mensen die onttegeld hebben noemen ook iets praktischer: de tuin voelt eindelijk weer als een plek om te zijn. Niet alleen als doorgang of opslaghoek, maar als verlengde van het huis.
En als je er eenmaal in zit, is het verschil met een betegelde rechthoek groter dan je op de tekening had verwacht. Dat is ook wat tuinontwerpers in 2026 keer op keer horen van mensen die de stap hebben gezet: het duurde even, maar ze zouden nooit meer teruggaan naar de tegels.