Verbouwen & Onderhoud

Zo herken je funderingsschade voordat het duur wordt

· 6 min leestijd

Je deur klemt al een paar maanden en er loopt een fijne scheur diagonaal vanaf de voordeur naar boven. Je denkt er niet veel bij, tot je buurman vertelt dat hij 40.000 euro moet lenen omdat zijn fundering wegrot. Dat scenario speelt op dit moment bij honderdduizenden huizen in Nederland, vooral in woningen die voor 1970 op houten palen zijn gebouwd. Het kabinet trekt in 2026 opnieuw 20 miljoen euro extra uit voor een landelijk fonds, maar de rekening voor herstel ligt nog altijd grotendeels bij jou als eigenaar.

Deze signalen wijzen op een verzakte fundering

Een huis dat verzakt, doet dat meestal langzaam. Let op deze kenmerken:

  • Scheuren die diagonaal vanaf een deur- of raamopening lopen en breder zijn dan een haarlijntje
  • Deuren en ramen die steeds moeilijker sluiten, zonder dat je er iets aan veranderd hebt
  • Een vloer met een duidelijke knik of helling richting de gevel
  • Een verzakte stoep of terrastegels direct naast de woning

Het Kenniscentrum Aanpak Funderingsproblematiek (KCAF) houdt risicowoningen bij via de FunderMaps-database en ziet het aantal meldingen van funderingsproblemen al jaren stijgen. Sinds 1 april 2026 moeten taxatierapporten verplicht vermelden of een woning risico op funderingsschade heeft, zo meldt de rijksoverheid. Twijfel je, dan is dat rapport voortaan een eerste houvast.

Waarom dit nu zo hard toeneemt

Volgens de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) horen droogte en aantasting door schimmels en bacteriën tot de belangrijkste oorzaken van funderingsproblemen. Het grootste risico loop je in een huis met een houten paalfundering, en dat type werd vooral toegepast in de bouwperiode tot 1970. De Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur (Rli) waarschuwde het kabinet in 2024 al dat ruim 400.000 woningen hiermee te maken kunnen krijgen en adviseerde fors meer te investeren. Het kabinet zelf noemt in het nieuwsbericht van 28 augustus 2026 dat 425.000 gebouwen de komende jaren mogelijk schade krijgen, oplopend tot 780.000 binnen 25 jaar als er niets verandert.

Het probleem concentreert zich daardoor in oudere wijken, vooral in de lager gelegen delen van Nederland waar huizen van voor 1970 nog op hun originele houten palen staan.

Wat herstel daadwerkelijk kost

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) berekende een gemiddelde schadepost van 92.000 euro per woning, met een mediaan herstelbedrag van 54.000 euro. Offertes van aannemers lopen uiteen van 40.000 tot 150.000 euro, afhankelijk van het type fundering en de toegankelijkheid van het pand. Voordat je zover bent, betaal je eerst voor een funderingsonderzoek (F3O), dat tussen de 2.800 en 5.200 euro per pand kost. Moet je tijdens de werkzaamheden je huis uit, reken dan op 800 tot 1.500 euro per week voor vervangende woonruimte, meestal voor een periode van acht tot veertien weken.

Verzekeraars dekken deze schade niet. Het Verbond van Verzekeraars stelt dat schade door droogte geen "onzeker voorval" is, en dus niet onder een gewone opstalverzekering valt. De Waarderingskamer is daar helder over: er bestaat geen regeling waarmee de overheid funderingsschade vergoedt.

Welke hulp je wel kunt krijgen

Het kabinet houdt vast aan het standpunt dat eigenaren zelf verantwoordelijk zijn voor het onderhoud van hun pand, inclusief de fundering, zo valt te lezen in het nieuwsbericht van de rijksoverheid. Toch is er een vangnet voor wie echt niet kan betalen: het Fonds Duurzaam Funderingsherstel. Dit fonds bestaat sinds 2017, wordt beheerd door Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn) en is sinds 1 juli 2025 landelijk beschikbaar, niet langer alleen in deelnemende gemeenten. Het kabinet voegt in 2026 nogmaals 20 miljoen euro toe.

Belangrijk om te weten: dit is geen subsidie, maar een lening, de Funderingslening Maatwerk. Die heeft een looptijd van 30 jaar, een minimumbedrag van 2.500 euro, en werkt revolverend: rente en aflossing vloeien terug in het fonds zodat er weer nieuwe aanvragen gefinancierd kunnen worden. Bestuursvoorzitter Ruud Kok van het Fonds Duurzaam Funderingsherstel zegt daarover: "Funderingsproblemen hebben vaak ingrijpende financiële en emotionele gevolgen." Je komt in aanmerking als je bij een bank geen marktconforme financiering krijgt vanwege je inkomen of vermogen. Benieuwd wat dat voor jouw situatie betekent? Bekijk ook de regelingen voor isolatie en een warmtepomp, want sommige gemeenten combineren funderingsherstel met verduurzaming in één aanvraag.

Naast het landelijke fonds hebben veel gemeenten hun eigen regeling, met eigen bedragen en voorwaarden. Check daarom altijd eerst bij je eigen gemeente wat er lokaal mogelijk is, voordat je bij het landelijke fonds aanklopt.

Dit is wat je deze maand al kunt doen

Woon je in een huis van voor 1970 in een gebied met een dalende grondwaterstand, dan loont het om nu al actie te nemen in plaats van te wachten tot een scheur breder wordt. Maak foto's van bestaande scheuren en meet er elke paar maanden of ze groter worden. Loop het stappenplan van het KCAF door om te bepalen of een onderzoek zinvol is. Ga je toch verbouwen, dan is het slim om eerst de fundering te laten checken voordat je bijvoorbeeld je kelder waterdicht laat maken, want een lekkende kelder en een verzakkende fundering hebben vaak dezelfde oorzaak. Sta je op het punt om te verhuizen of te verbouwen, bekijk dan ook meteen hoe je het nieuwe energielabel van je woning leest, aangezien funderingsrisico sinds 1 april 2026 standaard in het taxatierapport staat.

Een funderingsprobleem negeren wordt alleen duurder. Hoe eerder je het signaleert, hoe meer opties je nog hebt, van een goedkoper lokaal onderzoek tot een lening met een maandlast die past bij je portemonnee.

T
Geschreven door Thomas Akkerman Verbouwen schrijver

Thomas werkt al twintig jaar in de bouw en heeft in die tijd geleerd dat de meeste klusproblemen ontstaan door haast en slechte voorbereiding. Hij schrijft over verbouwen, vloeren leggen en woningonderhoud met de rust van iemand die weet dat goed werk tijd kost. Zijn vrouw zegt dat hij zelfs op vakantie naar de voegen tussen de tegels kijkt. Hij ontkent dat niet, maar vindt het ook geen probleem.